Ontmoet onze experts

Werkgeluk gaat over meer dan plezier in je werk

In Ontmoet de expert deelt Manon Hugen, Psycholoog en senior adviseur haar visie op werkgeluk. Volgens haar is het moeilijker te definiëren dan we misschien denken. Het gaat niet over altijd gemotiveerd zijn of iedere dag met plezier naar je werk gaan. Het gaat over de vraag hoe mensen in hun werk gezond, en duurzaam kunnen (blijven) functioneren en daar welbevinden en betekenis ervaren.

Een wat ongrijpbaar begrip

“Werkgeluk is een interessant, doch enigszins ongrijpbaar begrip. Er is geen eenduidige definitie en misschien dat we er soms iets te gemakkelijk over praten,” aldus Manon. Volgens haar ontstaat er soms een te rooskleurig beeld van werkgeluk. Alsof werk altijd leuk moet zijn en werkgevers verantwoordelijk zijn voor het geluk van hun medewerkers.

Soms kan werk tijdelijk als minder aangenaam worden ervaren. Er zijn teleurstellingen, veranderingen, drukke periodes, onenigheden en simpelweg taken waar je minder energie van krijgt. Dat hoort ook bij werken.”
Voor Manon zit de essentie daarom ergens anders: “Voor mij gaat het bij werkgeluk vooral over de vraag: wat maakt dat mensen op een gezonde en duurzame manier goed kunnen blijven functioneren in hun werk en daar welbevinden en betekenis ervaren?” Juist nu stressgerelateerd verzuim toeneemt en steeds meer mensen uitvallen door mentale klachten, iets waar zij als psycholoog veel mee te maken heeft, vindt zij die vraag zeer relevant.

De match tussen mens en werk

Allereerst kijkt Manon naar de aansluiting tussen mens en werk. “Ik geloof dat een belangrijke basis wordt gelegd bij de match tussen mens en werk. Past een rol en de werkomgeving bij iemands potentieel en kwaliteiten? Waar wordt de persoon door gemotiveerd? Welke vaardigheden heeft hij of zij en waar wil en kan hij of zij zich verder in ontwikkelen?”

Daarbij gaat het uiteraard ook om wat een organisatie nodig heeft. “Als hier voldoende aandacht voor is, wordt de kans aanzienlijk groter dat iemand zowel goed zal functioneren en presteren, als voldoening en plezier uit het werk haalt. Dit leidt tevens tot aantoonbaar betere bedrijfsresultaten.”

Op tijd zien wanneer de balans verandert

“De balans tussen wat er gevraagd wordt in het werk en wat iemand nodig heeft, zoals waardering, verbinding en autonomie, is essentieel. Die balans is niet statisch, maar kan in de loop van de tijd veranderen. Als psycholoog zie ik hoe gebeurtenissen in de privésituatie invloed kunnen hebben op iemands belastbaarheid. En ook hoe mensen vastlopen op het werk, soms zonder daar zelf erg in te hebben, en welke invloed dat heeft op hoe iemand zich daarbuiten voelt.”
Juist daarom vraagt werkgeluk volgens haar om gezonde, positieve aandacht: “Werkgeluk gaat ook over het tijdig herkennen wanneer de balans verandert en samen kijken wat er nodig is om bij te sturen.”

Het gesprek maakt het verschil

Volgens Manon hebben leidinggevenden, medewerkers én organisaties daarin een aandeel.

“Wat mij betreft is er een belangrijke rol weggelegd voor de leidinggevende: op tijd en regelmatig het gesprek aangaan, écht luisteren en samen onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om goed te kunnen blijven functioneren. In gesprekken met medewerkers hoor ik regelmatig hoeveel impact een leidinggevende kan hebben, zowel positief als negatief. Gezien en gehoord worden, ook als de problemen niet zozeer werkgerelateerd zijn, kan veel betekenen.”

Ook medewerkers hebben daarin een eigen verantwoordelijkheid, bijvoorbeeld door tijdig aan te geven wanneer iets niet goed gaat. Organisaties kunnen ondersteunen door leidinggevenden en medewerkers handvatten te geven om mentale gezondheid, functioneren en welbevinden op constructieve wijze bespreekbaar te maken.

Volgens Manon vraagt dit om meer dan een ‘snelle oplossing’.
“Een cursus mindfulness, yoga of een sportschoolabonnement kan heel waardevol zijn, maar heeft weinig effect als niet eerst duidelijk is wat er speelt. Investeren in werkgeluk begint voor mij bij mensen werk laten doen dat bij hen past, aandacht houden voor motivatie en ontwikkeling en tijdig opmerken wanneer de balans verandert.”

Dat is volgens haar de basis van werkgeluk: niet altijd gelukkig zijn, wel op tijd en samen kijken wat mensen nodig hebben om gezond, betrokken en met betekenis te kunnen blijven werken.