Het werkgeluk van je medewerkers vergroten? Zo doe je het

Werkgeluk: meer dan meditatie, een pingpongtafel of een hoog salaris

De laatste jaren is er veel te doen over werkgeluk. Maar wat is werkgeluk nu eigenlijk? Medewerkers die altijd blij rondlopen, mediteren voor de nodige inspiratie, hoge salarissen ontvangen en zich wekelijks verzamelen tijdens de vrijmibo?

Hoewel sommigen er een zweverige associatie bij hebben, is werkgeluk toch echt een gerespecteerde term uit de positieve psychologie. Deze stroming richt zich op de mogelijkheden van mensen in plaats van hun beperkingen. Of zoals grondlegger Martin Seligman verwoordt: ‘In plaats van stil te staan bij wat niet goed gaat, verplaatst men de aandacht naar wat wel goed gaat en welke factoren de draagkracht van mensen kunnen bevorderen.’

Wetenschappelijk bewezen effecten van meer werkgeluk

En dat loont, blijkt uit de praktijk. Want wie in staat is om het werkgeluk van zijn werknemers te vergroten, creëert bewezen medewerkers die productiever, creatiever en innovatiever zijn (Morgan, 2017). Andere voordelen van meer werkgeluk? Gelukkige medewerkers zijn veerkrachtiger bij verandering en stress, meer betrokken, gezonder (en dus minder ziek), klantvriendelijker en ze werken beter samen. Logisch dat organisaties met een hoog gehalte aan werkgeluk meer omzet en winst boeken.

Het is dan wel belangrijk om te weten wat mensen gelukkig maakt met en op hun werk. Het wetenschappelijk onderbouwde PERMA-model maakt de vijf factoren die van invloed zijn op werkgeluk concreet.

De vijf geluksfactoren voor meer werkgeluk

Het PERMA-model definieert de volgende vijf geluksfactoren, die we hierna toelichten:

P: Positieve emoties
E: Engagement (betrokkenheid)
R: Relaties
M: Meaning (zingeving)
A: Accomplishment (succes)

Positieve emoties: hierbij gaat het om het goede gevoel bij je medewerkers en de inspiratie die ze halen uit de dingen die ze doen. Denk bij positieve emoties aan lachen, plezier maken, genieten, jezelf zijn, tevredenheid en optimisme, maar ook aan waardering geven én krijgen en dankbaarheid.
Positieve emoties zijn slechts één enkel component van werkgeluk. Waar emoties als lachen en genieten relatief vluchtig zijn, is geluk een meer langdurige stemming. Het is daarom belangrijk dat je focus op positieve emoties continu is en gericht op de lange termijn.

Engagement (betrokkenheid): gaat over de mate waarin mensen opgaan in hun werk en zich betrokken voelen bij wat ze doen. Het draait om volledig opgaan in een activiteit, waarbij je de tijd vergeet en helemaal gefocust bent. Dit wordt ook wel een flow-ervaring genoemd. Vaak ontstaat dit wanneer het werk aansluit bij iemands talenten, interesses en kwaliteiten en tegelijkertijd voldoende uitdaging biedt.

Wanneer medewerkers werk doen dat bij hen past, ervaren zij meer energie, plezier en betrokkenheid. Daarbij is een goede balans tussen uitdaging en vaardigheden belangrijk. Bij te weinig uitdaging kan verveling ontstaan, terwijl een voortdurend te hoge belasting juist stress kan veroorzaken.

Als leidinggevende is het daarom belangrijk de talenten en kwaliteiten van je medewerkers te kennen en deze zo goed mogelijk in te zetten. Geef medewerkers ruimte om hun sterke punten te benutten, stimuleer ontwikkeling en zorg voor voldoende autonomie en eigen regie. Zo vergroot je de kans dat medewerkers betrokken blijven en met plezier aan het werk zijn

Relaties: zegt iets over de band tussen jou en je collega’s. Mensen zijn sociale wezens en sterke relaties bewijzen dit. Sociale connecties, interactie en intimiteit dragen bij aan het geluksgevoel op het werk. Bovendien zorgt een goede verbinding met collega’s ervoor dat medewerkers op steun kunnen rekenen in moeilijke tijden. Wist je dat het wel of niet uitvallen door langdurige stress beter wordt voorspeld door (gebrekkige) steun van de leidinggevende en collega’s dan door werkdruk?

Richt je als leidinggevende dan ook op je mensen, ga de interactie aan, zorg dat ze zich verbinden…. Kortom: bouw relaties op en onderhoud ze!

Meaning (zingeving): duidt op de mate waarin mensen het gevoel hebben dat hun werk ergens toe dient en in hoeverre het een bijdrage levert. Wat is de impact van hun werk op hun doelen, die van de organisatie en die van de wereld? Werk hebben dat betekenisvol is, levert meer werkgeluk op.

Zorg er daarom voor dat je medewerkers weten waar ze aan bijdragen, dat je weet wat hun normen en waarden zijn en of deze bij de organisatie passen en andersom. Zorg er als leidinggevende dus voor dat medewerkers zich belangrijk in hun werk voelen.

Accomplishment (succes): zegt iets over de ambitie van mensen. Waar wil iemand heen en wat wil hij of zij bereiken? Dat geldt zowel voor jou als leidinggevende als voor je medewerkers. Waar wil jij en waar willen je medewerkers heen? Wat willen ze bereiken? Het behalen van deze doelen en het vieren van succes is belangrijk voor het behouden van plezier in het werk.
Stimuleer je medewerkers dan ook vooral om doelen te stellen. Leg de lat daarin vooral niet te hoog. Zorg dat mensen hun doelen realistisch en haalbaar houden en help eventueel om de weg er naartoe in kleine stappen op te delen. Zijn de doelen gehaald? Sta vooral stil bij dit succes. Geef ook aandacht aan al het andere dat eraan vooraf ging, wat lang niet altijd gezien wordt. Succes is immers als een ijsberg, alleen het topje is te zien. Maar al die inspanning, de mislukkingen en die teleurstelling mogen er ook zijn en doen de overwinning eigenlijk alleen maar zoeter smaken. Wees trots op je team en op jezelf. En spoor je medewerkers aan ook trots te zijn op zichzelf.

Het werkgeluk van je medewerkers vergroten? Concrete tips

Wil jij als leidinggevende ook meer werkgeluk creëren bij jouw werknemers? Met de volgende tips kun je direct aan de slag om je eigen gedrag en dat van je werknemers positief te veranderen.

1. Een oprecht compliment of spontane waardering lijkt misschien een klein gebaar, maar als je dit op een kaartje schrijft en dit op het bureau legt of zelfs per post stuurt, heeft het zeker impact. En werkt het werkgelukverhogend.
2. Vier successen met elkaar. Wie vindt het nu niet leuk als er een fles bubbels opgetrokken wordt als hij een grote order heeft binnengehaald? Of om openlijk in het zonnetje gezet te worden als een klant een tevreden reactie geeft? Je kunt er een vast moment voor prikken (bijvoorbeeld tijdens die vrijmibo of een wekelijkse team-meeting) of het on-the-spot doen als er zich een succes voordoet. Als je het maar doet.
3. Help medewerkers concrete haalbare doelen stellen, zodat ze vaker successen kunnen vieren. Niets is zo demotiverend als heel hard werken, zonder dat je je doel behaalt. Daarom werken veel (agile) organisaties bijvoorbeeld in sprints van 2 weken: een groot doel wordt opgedeeld in kleinere, concretere en beter haalbare stappen. Elke stap brengt je steeds een stukje dichter bij het uiteindelijke doel, dus sta er ook even bij stil (zie tip 2).
4. Voor veel mensen grote organisaties zijn hun werkzaamheden lastig te relateren aan het grote organisatiedoel. Ga daarom in gesprek met je team over de (inspirerende) visie van jouw organisatie en bespreek hoe jullie daaraan bijdragen.
5. Bel je teamleden eens spontaan op, gewoon om informeel bij te praten zoals je dat bij de koffieautomaat ook deed. Want, zoals IKEA zegt: aandacht maakt alles mooier.
6. Vraag je medewerkers waar zij blij van worden in hun werk. Daag ze uit om manieren te bedenken om dat onderdeel van werkgeluk te vergroten, creatief en out-of-the-box.