Utrecht, 24 september 2026 – Stress zorgt voor steeds meer en langer verzuim. In het afgelopen jaar steeg het aantal dagen dat werknemers thuiszaten door stressgerelateerde klachten met 12%. In vijf jaar tijd gaat het zelfs om een stijging van 49%. Dat blijkt uit cijfers van arbodiensten ArboNed en HumanCapitalCare, beide onderdeel van HumanTotalCare en gezamenlijk werkzaam voor meer dan één miljoen werknemers in Nederland. Volgens de arbodiensten onderstrepen de cijfers dat stressgerelateerd verzuim een complex vraagstuk is dat verder reikt dan de werkvloer alleen. Het voorkomen ervan vraagt daarom aandacht van werkgevers én werknemers, maar ook van de omgeving waarin mensen leven en werken.
“Deze stijging is op zichzelf geen verrassing”, zegt Redmer van Wijngaarden, bedrijfsarts en directeur medische zaken bij ArboNed. “We zien het stressgerelateerde verzuim al jaren oplopen. De cijfers bevestigen dat die ontwikkeling zich doorzet. Dat heeft niet alleen effect op werknemers en werkgevers, maar uiteindelijk ook op de samenleving als geheel. Werknemers lopen vast in hun gezondheid en welzijn, werkgevers worstelen met langdurige uitval en personeelstekorten en ook de maatschappelijke impact neemt toe.”
Het gemiddelde verzuimpercentage kwam tussen juli 2025 en juni 2026 uit op 4,9%, tegenover 4,8% een jaar eerder. Opvallend is dat slechts 11% van alle verzuimmeldingen verantwoordelijk is voor 83% van het totaal aantal verzuimdagen in Nederland. Veel verzuimgevallen duren dus relatief kort, bijvoorbeeld door griep of andere tijdelijke klachten. De grootste impact ontstaat wanneer mensen voor langere tijd uitvallen. Stressgerelateerde klachten spelen daarbij een belangrijke rol. Werknemers die uitvallen door stress zijn gemiddeld 257 dagen afwezig. Bij een burn-out loopt dit op tot gemiddeld 338 dagen.
“De meeste verzuimmeldingen zijn van korte duur”, zegt Van Wijngaarden. “De echte uitdaging zit in de groep mensen die maandenlang uitvalt. Dat raakt niet alleen de werknemer zelf, maar legt ook extra druk op collega’s, teams en organisaties. Als we die ontwikkeling willen keren, moeten we beter begrijpen waardoor mensen vastlopen en hoe we signalen eerder kunnen herkennen, voordat zij voor langere tijd uitvallen.”
Daarom wordt binnen het meerjarige onderzoeksprogramma DESTRESS onderzocht welke factoren bijdragen aan stressklachten en hoe signalen van stress eerder kunnen worden herkend. DESTRESS is een samenwerking tussen wetenschappelijke partners, waaronder het Amsterdam UMC, en praktijkpartners als HumanTotalCare, gericht op het vroegtijdig herkennen en voorkomen van stress. De inzichten moeten werknemers, zelfstandig ondernemers, werkgevers, en arboprofessionals helpen om eerder in actie te komen, voordat mensen voor langere tijd uitvallen.
In ongeveer één op de vijf gevallen ziet de bedrijfsarts werk als de belangrijkste oorzaak van stressgerelateerd verzuim. In de meeste situaties spelen meerdere factoren tegelijkertijd een rol. “In de spreekkamer zien we vrijwel nooit dat iemand uitvalt door één oorzaak”, zegt Van Wijngaarden. “Werkdruk kan meespelen, maar ook privéfactoren zoals mantelzorg, financiële zorgen, gezondheidsproblemen of onzekerheden in het dagelijks leven. Vaak is het juist de combinatie van factoren die maakt dat mensen vastlopen.”
Dat betekent niet dat werkgevers buitenspel staan. Juist omdat stressklachten vaak verschillende oorzaken hebben, is het belangrijk oog te hebben voor wat er bij werknemers speelt, op het werk én daarbuiten. Tegelijkertijd blijkt uit onderzoek van ArboNed en MKB-Nederland dat 75% van de werkgevers weinig invloed ervaart op omstandigheden buiten het werk.
“Een werkgever hoeft privéproblemen niet op te lossen, maar aandacht voor wat er speelt kan wel het verschil maken”, zegt Van Wijngaarden. “Stress ontstaat vaak wanneer de druk van werk en privé samen groter wordt dan iemand aankan. Juist daarom is het belangrijk dat werkgevers en werknemers daarover tijdig met elkaar in gesprek gaan. Soms helpt een aanpassing van werk, soms vraagt het om andere keuzes of ondersteuning buiten het werk. Ook van werknemers vraagt dat iets: signalen serieus nemen, op tijd bespreekbaar maken en kijken welke keuzes ze zelf kunnen maken.”
Opvallend is dat stressgerelateerd verzuim relatief vaker voorkomt bij vrouwen dan bij mannen. Waar stress verantwoordelijk is voor 22% van de verzuimdagen bij mannen, ligt dat aandeel bij vrouwen op 33%. Ook werknemers tussen de 25 en 45 jaar hebben relatief vaker te maken met stressgerelateerd verzuim dan andere leeftijdsklassen.
Deze verschillen laten zien dat wat mensen belast per persoon en levensfase verschilt. Volgens Van Wijngaarden vraagt dat niet alleen om aandacht voor hoe werk is georganiseerd, maar ook voor de manier waarop mensen hun werk, gezondheid, zorgtaken en privéleven met elkaar combineren. Het terugdringen van stressgerelateerd verzuim vraagt daarom aandacht van meerdere kanten.
“Deze cijfers gaan niet alleen over vrouwen of over mensen tussen de 25 en 45 jaar”, zegt Van Wijngaarden. “Ze laten zien dat mensen niet allemaal hetzelfde leven leiden. Als we stressgerelateerd verzuim willen terugdringen, moeten we erkennen dat belastbaarheid niet alleen wordt bepaald door werk. Het gaat om de optelsom van wat mensen op hun werk, thuis en in de samenleving ervaren. Dat vraagt om een bredere kijk op inzetbaarheid. Daarom ligt de verantwoordelijkheid ook niet bij één partij.”
De grootste uitdaging ligt niet alleen in het begeleiden van mensen die al zijn uitgevallen, maar vooral in het voorkomen van verzuim. Werkgevers kunnen daarbij kijken naar de manier waarop werk is georganiseerd, bijvoorbeeld naar taken, verwachtingen, werktijden en de ruimte die medewerkers krijgen om hun werk passend in te richten. Ook werknemers hebben een rol door signalen van stress tijdig bespreekbaar te maken en zelf kritisch te kijken naar de werk-privébalans.
“Een eenvoudige oplossing is er niet”, zegt Van Wijngaarden. “De manier waarop we werken, leven en zorgen verandert. Onze kijk op stress en inzetbaarheid moet daarin meebewegen. Dat vraagt niet alleen iets van werknemers en werkgevers, maar ook van de samenleving als geheel. Alleen wanneer we oog hebben voor de samenhang tussen werk, privé en gezondheid, kunnen we eraan bijdragen dat mensen gezond en duurzaam aan het werk blijven. “
© Mensely 2026 | Algemene voorwaarden | Cookies | Disclaimer | Klachtenprocedure | Privacyreglement | Responsible disclosure
Onderdeel van HumanTotalCare
