Bewustzijn
Burn-out
Mentale weerbaarheid
Motivatie
Preventie

Wat is mentale weerbaarheid en hoe kun je deze vergroten?

Door Claartje Visser
|
02 juli 2019
|
leestijd leestijd: 3 minuten

De oplossing voor een burn-out werd tot nog toe nog vooral gezocht in het wegnemen van stressbronnen. Uit onderzoek blijkt dat ook mentale weerbaarheid van invloed is op het voorkomen of behandelen van een burn-out. In dit artikel leggen we uit wat mentale weerbaarheid is en hoe je deze kunt vergroten.

Mentale weerbaarheid in een notendop

Als je mentaal weerbaar bent, betekent dit dat je de veerkracht hebt om tegenslag op te vangen. Er zijn flink wat theorieën rondom mentale weerbaarheid, die eigenlijk allemaal zeggen dat een hoger energieniveau en positieve emoties bijdragen aan je mentale weerbaarheid. En daarin zijn zogenaamde persoons- en werkgebonden hulpbronnen belangrijk.

Persoonlijke hulpbronnen zijn:

  • hoop
  • optimisme
  • veerkracht
  • zelfeffectiviteit

Onder werkgebonden hulpbronnen verstaan we:

  • autonomie en regelmogelijkheden
  • steun
  • activiteiten die bijdragen aan groei en ontplooiing

Zijn deze hulpbronnen op orde en spelen er niet teveel kwetsbaarheidfactoren, zoals aanleg voor een psychische ziekte of een slechte werksfeer, dan ben je mentaal weerbaar.

Spiraalmodel mentale weerbaarheid

Onderstaand spiraalmodel van Rob Hoedeman laat de samenhang zien tussen hulpbronnen, positieve emoties, kwetsbaarheidsfactoren, negatieve emoties, energieverlies en afstand tot het werk.

Hoe vergroot je je mentale weerbaarheid?

Investeren in de hulpbronnen (de blauwe pijltjes omhoog) is dus de manier om jezelf mentaal weerbaarder te krijgen. Met de volgende voorbeeldvragen kun je in kaart brengen hoe je er voor staat en op welke gebieden er ruimte voor verbetering is:

  • Hoe lang heb je nodig om bij te komen na het werk?
  • Hoe hoog ligt de lat bij wat je doet?
  • Weet jij welke doelen je wilt bereiken in het werk? Hoe lukt het erop te vertrouwen dat je deze doelen blijft halen?
  • Wat is je plan als je je doel niet haalt? Hoe ga je om met beperkingen en tegenslagen?
  • Hoe zit het met het vertrouwen in jezelf en in anderen?
  • Moet je veel van jezelf? Kun je het werk loslaten in je vrije tijd?
  • Heb je voldoende ruimte om jouw werk op een manier te kunnen doen die bij jou past? Wat zou nog meer helpen?
  • Heb je voldoende steun van je collega’s en leidinggevende? Wat zou nog meer helpen?
  • Helpt of remt de sfeer op het werk bij het uitvoeren van je taken? Wat zou hierin helpen?
  • Wat is er interessant in je werk? En wat zou het nog interessanter maken?
  • Welke soort activiteiten geven jou energie? Welke zaken zijn belangrijk in jouw leven? Doe je hier genoeg van naast je werk? Wat zou helpen om hier meer mee te doen?

Tips voor leidinggevenden

Goed voorbeeld doet goed volgen. Als leidinggevende moet je laten zien dat jij je eigen hulpbronnen ook op orde hebt en houdt. Daarnaast kun je jouw mensen helpen hun mentale weerbaarheid te vergroten door:

  • Voor te doen dat afstand nemen na hard werken goed is.
  • Complimenten te geven voor inzet en bijdrage aan gewenste doelen (los van het resultaat)
  • Invloed uit te oefenen op beïnvloedbare zaken en niet-beïnvloedbare zaken te relativeren.
  • Te sturen op het resultaat, zonder al teveel controles op inhoud of proces.
  • Vertrouwen en waardering uit te spreken als je ziet dat er onderling goed samengewerkt wordt.
  • Teamleden leren elkaar te stimuleren in groei, elkaar te steunen bij fouten en elkaar te complimenteren voor successen.
  • Te laten zien dat je doelen op meerdere manieren kunt bereiken.
  • Veerkracht te stimuleren: daag mensen uit een leven lang te leren, tegenslagen te accepteren en open te staan voor andere oplossingen.
  • Te laten zien dat je niet alles kunt controleren en ook anderen te leren hoe je zaken delegeert.
  • Plezier in het werk en op de werkvloer aan te moedigen.

Meer lezen?

Bedrijfsarts Rob Hoedeman schreef het boek Van burn-out naar veerkracht – een leidraad voor leidinggevenden. Aan de hand van het door hem ontwikkelde ‘spiraalmodel’ beschrijft hij hoe je als leidinggevende burn-out bij medewerker kunt helpen voorkomen. Bestel het boek hier.

Het juiste gesprek over burn-out aangaan met je medewerker

Heb je een vermoeden dat een burn-out op de loer licht bij een medewerker? En wil je weten hoe je dit op de juiste manier bespreekt met je medewerker? Mensely biedt training en coaching-on-the-job om je nog beter in staat te stellen het juiste gesprek te voeren. Karin van Zuylen bespreekt graag de mogelijkheden, bel haar gerust op 06 – 21 39 51 96.